Als emoties je overspoelen: go with the flow

Als emoties je overspoelen: go with the flow

Emoties die gepaard gaan met rouw en verlies, zoals angst, verdriet, boosheid of frustratie, zetten in je brein een stressreactie in gang. Het zijn alarmbellen die je in staat van paraatheid brengen en het zenuwstelsel aanzetten tot vechten, vluchten of bevriezen. Juist het wegdrukken of vermijden van zulke emoties kunnen maken dat je er zomaar ineens door wordt overspoeld.

©Adobe Stock

Probeer eens tegen de stroom in te zwemmen. Heel vermoeiend, als het al lukt. Of een tijdje een bal onder water te drukken. Hoe dieper je die bal onder water probeert te drukken, hoe meer moeite en energie het kost. En op het moment dat je ’m los laat, vliegt ie met een enorme kracht de lucht in. Zo werkt het met emoties ook. Zeker met ongewenste en verwarrende emoties als angst, verdriet, boosheid, onmacht, frustratie, wanhoop, schuldgevoel, schaamte. Laten dat nou net de emoties zijn die massaal de kop opsteken bij rouw en verlies.

Lees ook Waarom ‘het een plekje geven’ niet werkt

Tranen zijn ongemakkelijk

Prettige emoties, zoals blijdschap, laten we zonder moeite toe. Die wel. Maar ongemakkelijke emoties ervaren we liever niet en daarom zijn we geneigd ze uit de weg te gaan. Dat is niet erg voor eventjes. In tranen uitbarsten in de supermarkt is inderdaad heel ongemakkelijk en ongewenst. Ons brein is dan geneigd er een andere emotie, die een beetje gemakkelijker of toch in elk geval meer geaccepteerd is, overheen te leggen. In het geval van verdriet is dat meestal een vorm van boosheid. Ergernis of frustratie over de plaats en het moment dat je tranen zich zo opdringen, boos op jezelf omdat je jezelf niet onder controle hebt of vindt dat je je aanstelt. Je ratio, de neocortex, neemt het dan over door allerlei gedachtes op je los te laten. En die gedachtes leiden weer tot angst: wat zullen andere mensen wel niet denken, als die tranen in hemelsnaam maar binnen blijven… Nóg meer vervelende emoties.

“We vinden het onprettig, hoe ingewikkelde emoties voelen,” schrijft de Amerikaanse hoogleraar Brené Brown in haar boek Sterker dan ooit. “We weten niet wat we moeten met het ongemak en de kwetsbaarheid die ze met zich meebrengen. De meesten van ons hebben nooit geleerd om ongemak uit te zitten, erover te spreken; eerder hoe het te ontladen of ervan af te komen, of te doen alsof het niet gebeurt.”

 

En dat is hoe stress ontstaat. Stress wordt veroorzaakt in elke situatie en bij elke gedachte waarvan je boos, gefrustreerd of angstig wordt – en rouw is zo’n situatie. Een beetje stress is niet erg. Dat zorgt ervoor dat je inderdaad op dat moment alert bent. Maar een voortdurende staat van paraatheid slaat om in chronische of zelfs toxische stress.

Lees ook Verlies een grote factor voor stress

Angst als oorzaak van stress

Angst is als de oudste emotie de belangrijkste veroorzaker van stress. Of het nu de angst is om de controle over jezelf te verliezen en in tranen uit te barsten in de supermarkt, de angst om alleen te zijn, de angst om je baan, je huis, je partner te verliezen, de angst om ziek te worden, de angst om het niet goed (genoeg) te doen, de angst over wat anderen over je denken, de angst om te rouwen – vul het zelf maar in. Een en al stress.

De angst om de controle te verliezen is sterk in deze tijd, zegt de Belgische psychiater en filosoof Damiaan Denys in Psychologie Magazine. “Emotie ontsnapt aan die controle, en dat vinden wij niet prettig”, vertelt de angstspecialist. “Emoties komen gewoon – wham! – zomaar op en leggen ons bloot. Alles moet beheersbaar zijn. Overal zijn regels voor. En als er bijvoorbeeld iets ernstigs gebeurt, gaan we meteen kijken of de regels wel zijn nageleefd. We lijken bijna niet in staat om gewoon te kunnen zeggen: wat naar.”

Als die emoties je dan – wham! – overspoelen, kun je vechten, vluchten of bevriezen, maar je kunt ze ook toelaten, onderzoeken en zelfs omarmen. Zo doe je dat ook met een golf van water die je overspoelt: je laat je meegaan met de golf. In het geval van rouw kunnen er heel veel van die golven over je heen komen denderen. De ene nog hoger dan de andere. Hoe meer je meegaat met de golf – go with the flow – hoe sneller je weer boven water komt.

Lees ook Het belang van aandacht schenken aan je verlies

Laat je overspoelen

Linda Hoeben, mijn trainer in de opleiding Transactionele Analyse, gaf daar onlangs in haar blog een mooie oefening voor, die ik graag met je wil delen. Met deze oefening geef je je zenuwstelsel een kleine reset. Je zult merken dat je er rustiger van wordt. Je kunt deze oefening zo vaak herhalen als je wilt, wanneer dat nodig is.

Stap 1: Voel je helemaal overspoeld worden. Laat het gevoel dat je hebt je overnemen, voel het tot in het diepst van jezelf. Dat voelt onnatuurlijk, want liever wil je dat gevoel kwijt. In deze oefening ga je precies het tegenovergestelde doen, je gaat het ongewenste gevoel helemaal omarmen, ook de lichamelijke sensatie die daar – vaak, maar niet altijd – bij hoort.
Stap 2: Neem de houding die bij dit gevoel hoort, aan. Als je je overspoelt voelt door stress, onzekerheid of angst is dit vaak de foetushouding. Je krimpt in elkaar en maakt je zo klein mogelijk.
Stap 3: Blijf in deze houding, blijf voelen wat je voelt en haal hier een paar keer diep adem.
Stap 4: Verander nu langzaam van houding. Neem de tegenovergestelde houding aan van wat je voelt. Open je lichaamshouding, strek je armen wijd alsof je een overwinning hebt behaald of iemand een knuffel wilt geven en draai je hoofd naar boven. Blijf ondertussen diep ademhalen.

 

Kijk hier als je meer wilt weten over mij of hoe anderen de coaching hebben ervaren. Wil je informatie over de mogelijkheden, tarieven of een afspraak maken, neem dan contact op. Je krijgt altijd binnen 24 uur een reactie.