Hoe verlies een inspiratie kan zijn

Hoe verlies een inspiratie kan zijn

Betekenis geven is een belangrijke onderdeel van rouw. Het getuigt van veerkracht en het helpt om het verlies te integreren in je leven en er moed en kracht uit te putten. ‘Betekenis geven’ betekent dat die- of datgene die je bent verloren er niet voor niets is geweest, dat er iets nieuws kan groeien uit het verlies.

©fifg/123RF

Als voormalig sportjournalist volg ik de Olympische Spelen in Tokio met bijzondere belangstelling. Ik heb zelf twee keer de Spelen meegemaakt (Sydney en Athene) en heb van dichtbij gezien wat ‘verliezen’ betekent voor een topsporter. Als rouw- en verliescoach kijk ik er met iets andere ogen naar.

Als ik een sporter binnen een uur na de verloren strijd hoor zeggen dat ‘het al wel een plekje heeft gekregen’, geloof ik daar niets van. Iets wat zo belangrijk is in je leven, wat zo’n deel uitmaakt van je identiteit, waar je jarenlang naar toe hebt geleefd, en wat dan ineens weg is, heeft niet één-twee-drie ‘een plekje’. Dat duurt wel even. Ook dat is een rouwproces.

Sterker na verlies

Je hoort wel regelmatig van topsporters dat ze sterker zijn geworden van verliezen. Dat ze een betere versie van zichzelf zijn geworden, dat het hen veerkracht en inspiratie heeft gegeven. Dat geloof ik wel. Die sporters hebben gerouwd om de droom die ze in die ene wedstrijd in duigen zagen vallen, en hebben er betekenis aan gegeven. Dan is het ook echt niet voor niets geweest.

Zie ook Boeken over veerkracht

Je zag het bij Tom Dumoulin, die niet alleen goud verloor in Rio de Janeiro, maar ook het plezier in wielrennen. De sportieve burn-out – want dat was het volgens mij – maakte dat hij zich moest bezinnen over de betekenis van wielrennen voor hem. In Tokio zat hij voor het eerst in lange tijd weer met plezier op de fiets, nadat hij de keuze had gemaakt het anders te doen, vanuit een andere motivatie. Hij was een ander mens geworden door die tegenslagen en de donkere periode te omarmen, zoals hij het noemde. Zijn zilveren medaille kreeg een gouden randje.

Ik vond het ook bijzonder om wielrenster Annemiek van Vleuten te horen vertellen dat de dramatische crash in de Olympische wegwedstrijd in Rio de Janeiro – die ook heel anders had kunnen aflopen – een inspiratie was voor haar. Ze had ook kunnen stoppen, en dat had niemand haar kwalijk genomen, maar in plaats daarvan ging ze door, putte er nog meer motivatie uit en werd alleen maar nog beter. In Tokio haalde ze zilver in de wegwedstrijd en goud in de tijdrit. Beide medailles hebben nog meer betekenis gekregen door het eerdere verlies. Dat is veerkracht.

Dumoulin en Van Vleuten (en nog meer gesprekken over verlies en veerkracht) in NOS Studio Tokio

Maar er speelt nog iets anders, ook bij Van Vleuten. Meteen nadat ze goud had gewonnen op de tijdrit wees ze naar haar oorbelletjes. Twintig jaar geleden gekregen van haar vader voor haar achttiende verjaardag, vertelde ze. Haar vader die de successen van zijn dochter nooit heeft meegemaakt, omdat hij overleed niet lang nadat hij die oorbellen cadeau gaf. Bij elke grote wedstrijd draagt Van Vleuten die oorbelletjes. Zo is hij altijd een beetje bij haar op belangrijke momenten, vertelde ze, en zo een inspiratie en motivatie.

‘Trots daar boven’

Ik zie op de Spelen in Tokio opvallend veel sporters – althans, het valt mij op – die daar betekenis geven aan een persoonlijk verlies van een dierbare en aangeven sterker te zijn geworden door dat verlies. Zwemmer Arno Kamminga die bij elke race die hij zwemt zijn moeder in gedachten heeft, die overleed toen hij 15 was, en aan wie hij zijn zilveren medailles opdroeg. Na dat immense verlies pakte hij zijn sport pas echt serieus op. Zij geeft hem postuum vleugels.

Zwemmer Arno Kamminga: ‘Ik heb mezelf eerst als mens verbeterd, nu kan ik alles geven als sporter’ 

Judoka Sanne van Dijke, die meteen naar boven keek en haar bronzen medaille opdroeg aan haar broer, die een jaar geleden uit het leven stapte. “Ik heb me opgeladen voor mijn familie en mijn overleden broer”, tekende het AD op uit haar mond. “Ik wil graag dat hij boven trots is, als er boven iets is. En dat hij weet dat het heel lastig is niet bij de pakken neer te zitten en dat we er alles aan doen om het zo mooi mogelijk te maken hier. En ik denk dat hij niet anders had gewild.”

©Reuters/AD

Wat brengt het je?

Bij die topsporters ligt het onder een vergrootglas, maar het geldt natuurlijk ook voor ‘gewone mensen’ die verliezen wat hen dierbaar is. Ook wij kunnen sterker uit een verlies komen. Betekenis geven is een cruciaal onderdeel van rouwen voor ons allemaal. Het kan daardoor een nieuwe bron van inspiratie, van veerkracht worden. Dat hoeven echt geen grootse en meeslepende dingen te zijn, zoals een Olympische medaille. Het kan ook de inspiratie zijn om meer tijd door te brengen met vrienden en familie, om een opleiding te gaan volgen, om vrijwilligerswerk te gaan doen, om een hobby op te pakken.

Lees ook Het belang van aandacht schenken aan je verlies

Waar het volgens mij om gaat, is niet de vraag wat het verlies je heeft gebracht, maar wat dat wat je bent verloren je heeft gebracht. De geliefde die je verliest, zal altijd onderdeel uitmaken van je leven – niet alleen van het verleden, maar ook van de toekomst – ook als hij of zij er niet meer is. Je ouders leven voort in jou, in wie je bent en wat je doet, in de manier waarop je in het leven staat. Je leven had er anders uitgezien zonder die vriend of vriendin, met wie je hebt gelachen en gehuild. Idem voor andere verliezen, zoals verlies van je werk, van functies van je lichaam door ziekte of een ongeluk, van een huis of een relatie, van toekomstdromen of verwachtingen.

Versie 2.0

Het is belangrijk om stil te staan bij wat je hebt verloren, of het nu iets triviaals is als een medaille of iets onvervangbaars als een dierbare. Echt niet eenvoudig, zeker niet kort na het verlies, als je in de overleving zit en de pijn nog veel te groot is om te reflecteren. Maar als de grootste stormen zijn gaan liggen, kun je jezelf wel een paar vragen stellen, eventueel met hulp van een coach. Wat was de betekenis voor jou? Hoe heeft dat wat je bent verloren jou gevormd? Wat kan het je brengen in je verdere leven? Wat wil je eruit halen? Wat neem je met je mee als kracht- en inspiratiebron?

Lees ook Van het ene eilandje naar het andere

Je gaat pas zien wat je mist, als het er niet meer is. Het is niet meer vanzelfsprekend. Hoe het was, komt niet meer terug, maar dat betekent niet dat het niet meer bestaat. Het leeft met jou mee verder, als geïntegreerd onderdeel van de 2.0-versie van jezelf. Een coach kan jou helpen je inspiratiebronnen te onderzoeken en je veerkracht aan te spreken, want die heeft iedereen – al is het soms even zoeken.

 

Kijk hier als je meer wilt weten over mij of hoe anderen de coaching hebben ervaren. Wil je informatie over de mogelijkheden, tarieven of een afspraak maken, neem dan contact op. Je krijgt altijd binnen 24 uur een reactie.