Rouw neem je ook mee naar je werk

Rouw neem je ook mee naar je werk

“1 op de 10 werkenden die een dierbare heeft verloren, krijgt een burnout door de combinatie rouw en werk. Een kwart kan langere tijd niet goed functioneren.” Het zijn de uitkomsten van een onderzoek dat de vakcentrale CNV liet uitvoeren naar de gevolgen van rouw en verlies op het functioneren van mensen.

Ik las het artikel, zag de cijfers, en was eigenlijk niet eens verbaasd. Verlies heeft een enorme impact. Op mensen persoonlijk, op hun functioneren en dus ook op hun werk, zoals de voorzitter van het CNV constateert in het AD: “Het verlies is er, en die rugzak neem je mee naar je werk. Je kunt je verdriet niet bij binnenkomst aan de kapstok hangen en pas weer meenemen als je naar huis gaat.”

© Adobe Stock

Verlies en stress liggen dicht bij elkaar, zijn als het ware met elkaar verweven. Een verlies brengt een stressreactie teweeg: je lijf gaat in overlevingsstand, je bent lamgeslagen, emoties buitelen over elkaar heen en vliegen alle kanten op, er heerst wanhoop, grote onzekerheid. Je kunt zomaar in huilen uitbarsten of woest worden om kleine dingetjes. Je concentratievermogen is weg, heel gewone dagelijkse taken thuis en op het werk kunnen onmogelijke opgaven worden. Dat geeft ook weer stress, zeker als je (en je omgeving) niet goed begrijpt wat er aan de hand is, hoe het in zijn werk gaat met rouw. Loopt de stress zo hoog op dat je niet meer kunt functioneren, terwijl dat wel van je wordt verwacht, dan geeft dat nóg meer stress en dat kan uiteindelijk tot een burnout leiden: een nieuw verlies…

Tegelijkertijd is werk wel belangrijk in het rouwproces. Het geeft houvast, ritme en afleiding, maar het mag ook weer geen vlucht worden. Je volledig op je werk storten om het verdriet en de pijn te mijden, is geen oplossing. Integendeel: dat maakt het alleen maar erger, want het komt er toch een keer uit en dan ben je verder van huis.

Tanden op elkaar en je haaks houden

Omgaan met rouw is niet iets wat we leren. In de huidige maatschappij gaan we ervan uit dat het na een poosje gewoon klaar moet zijn. Er wordt verwacht dat je jezelf wel bij elkaar raapt, opstaat en weer doorgaat, en liefst dat dat een beetje snel gebeurt. Tanden op elkaar, je haaks houden… Maar zo werkt het niet bij rouw. Dat proces heeft tijd nodig en aandacht. En dat is er vaak niet.

Mensen – vrienden, familie, collega’s, leidinggevenden – vinden het eng om te praten over rouw en verlies. Dat heeft te maken met onwetendheid en het raakt aan hun eigen angst. Ze zijn bang dat ze door erover te praten, het verdriet en de pijn aanraken of oprakelen. “Ik wilde je niet aan het huilen maken.” Maar dat is nu juist zo belangrijk! Die pijn en het verdriet zijn er nu eenmaal. Die verdwijnen niet door ze ver weg te houden, door ze te ontkennen. Juist erover praten, te luisteren zonder oordeel, het erkennen, het er mogen laten zijn, is cruciaal voor iemand die rouwt.

Een cliënt van me vertelde hoe een buurvrouw met wie ze voorheen een goed contact had, haar sinds het overlijden van haar man ontweek. “Mijn man is er niet meer, maar nu voelt het alsof ik er ook niet meer ben, alsof ik niet meer besta, terwijl ik juist zo’n behoefte heb om te praten over mijn man.” Een andere cliënt vertelde hoe het overlijden van haar moeder op haar werk totaal niet ter sprake kwam. “Met geen woord. ‘Fijn dat je er weer bent’, was alles. Alsof ik twee weken op vakantie was geweest en er verder niets was gebeurd! Niemand vroeg hoe het met me ging. Ik denk dat ze bang waren dat er ander antwoord zou komen dan ‘goed’ en daar zat niemand op te wachten. Na een paar weken heb ik me ziek gemeld, want het ging helemaal niet goed.”

Voor jou én je baas

Een rouw- en verliescoach kan hierin een grote rol spelen, zowel voor jou als je omgeving. Niet alleen kun je als rouwende je verhaal kwijt, een coach begeleidt je met het verwerken van je verlies en het inrichten van je veranderde wereld en identiteit. Een coach kan ook samen met jou (en je manager of werkgever) kijken naar je functioneren, naar je belastbaarheid, je helpen aan te geven waar je grenzen liggen. Als je begrijpt wat rouw is, wat een verlies allemaal veroorzaakt en wat je tegen kunt komen, wordt het gemakkelijker. Het verlies verdwijnt er niet mee, het wordt wel beter hanteerbaar.

Dat merk je aan kleine dingen. Neem iets als de eerste verjaardag na het overlijden van een ouder. Dat is geen gewone verjaardag, want degene die verantwoordelijk is voor jouw geboortedag, is er niet meer bij. Jarig zijn zonder je vader of moeder (of allebei) brengt het verlies heel dichtbij. Als je dat weet en begrijpt, is het niet meer raar als jij in huilen uitbarst als er een taart met kaarsjes op je bureau staat, of je collega’s goedbedoeld ‘lang zal je leven’ voor je zingen…

Coaching bij verlies en stress is daarom niet alleen waardevol voor de rouwende, maar ook heel zinvol voor het bedrijf, leidinggevenden en collega’s. Dat de vakcentrale CNV ernaar streeft dat rouwenden (beter) worden ondersteund, kan ik alleen maar toejuichen.

Ben je werknemer: overleg met je werkgever over vergoeding of delen van de kosten. Ben je werkgever: gun jezelf en je mensen de juiste begeleiding bij verlies en stress. Ben je zelfstandige: een burnout kost je vele malen meer dan coaching.

 

Kijk hier als je meer wilt weten over mij of hoe anderen de coaching hebben ervaren. Wil je informatie over de mogelijkheden, tarieven of een afspraak maken, neem dan contact op. Je krijgt altijd binnen 24 uur een reactie.